Illup oqaluttuassartaa: Nuummi Eqqumiitsulianik Saqqummersitsivik

Nuummi Eqqumiitsulianik Saqqummersitsiviup napasuliartaa takunikuuiuk? Eqqumiitsulianik saqqummersitsiviup oqaluffiunikuunera aamma tagiartuisarfiunikuunera eqqaamaviuk? Imaluunniit illu NunaOil-imit pigineqarluni allaffiugallarmat eqqaamaviuk? Napasuliartap ataani ini oqaluffiunikuugaluarpoq, affarlia tagiartuisarfiulluni, allalu palasip inigalugu. Kingorna init allaffeqarfinngortinneqarput, ullumikkullu illu tamarmi eqqumiitsulianik saqqummersitsivinngornikuulluni.

Nuummi Eqqumiitsulianik Saqqummersitsivik 2005-imi saqqummersitsivinngorpoq. Svend Jungep 2007-imi toqunerata kingorna illu, pequtit aamma eqqumiitsuliat katersat kommunimit pigineqalerput. Illu ulloq manna tikillugu tassaavoq Nuummi Eqqumiitsulianik Saqqummersitsivik, Kommuneqarfik Sermersuumit pigineqartoq.

Nuummi Eqqumiitsulianik Saqqummersitsiviup illutaa aallaqqaammut illunit pingasunik katitigaavoq; saqqummersitsiviup illutaa nutaaq ilanngullugu sisamaallutik – taanna 2007-imi sananeqarpoq.

Ullumikkut saqqummersitsiviup allaffia, eqqumiitsuliortunullu innissiaaraataa siornatigut palasip inigaa. 1955-imit Pastor Nielsenip palasitut inaata titartagartaa pigaarput. 1992-imi teknikkeqarnermut ingerlatsivimmut saaffiginnissummi adventisiortut oqaluffiata sinniisua allappoq, palasip illua oqaluffiup aamma tagiartuisarfiup sananeqarneri sioqqullugit sananeqarsimasoq, kuunnguullu tungaanut aqqut palasip illuata sananeqarnerani suliarineqarsimasoq.

Palasip inaata ilassutissaattut oqaluffiup aamma tagiartuisarfiup titartarneqarnerat 1958-imeersuuvoq. Oqaluffik adventisiortut oqaluffigaat, oqaluffimmullu atasumik tagiartuisarfeqarluni, Skodsborgklinikkimik taaguutilimmik. Oqaluffik Jens Johan Frederiksenimit* titartarneqarsimavoq. Frederiksen nammineq aamma adventistiusimavoq. Afrikami oqaluffiit ilaat aamma titartarsimavai, sanaartoqataallunilu.
Naatsorsuutigaarput tagiartuisarfik Skodsborg Badesanatoriumimit isumassarsiaasimasoq, 1800-kkut naajartorneranni nakorsamit aamma peqqissutsimut apostelimit Carl Ottosenimit pilersinneqarsimavoq. Tassani anigorsinnaanngisamik naappaatillit aamma peqqippianngitsut adventisiortut peqqissutsimut oqariartuutaat naapertorlugu peqqissarneqartarsimapput. Adventisiortunit isumaliortaatsitut tunngavigineqarpoq ”neqitaqanngitsunik nerisaqarneq, imeq minguitsoq, timigissartarneq silaannarissartarnerlu aqqutigalugit, aammalu inooriaatsimit nutaaliaasumit sunniisinnaasut atornaveersaarnerisigut timi namminerisaminik peqqissuutinneqarsinnaavoq”. (https://adventist.dk/skodsborg). Oqaluffiup iluanik GTO-p 1958-imi titartagaataanit takuneqarsinnaapput qaamasumik uffarfik (lysbad), karsi qullitalik (lyskasse) aamma sarfaq atorlugu timimik kissattaatit (diatermi) – taakkua tassaallutik qaammaqqutit innaallagiarlu atorlugit katsorsaanermi atortut – aamma tagiartuinermut immikkoortortaq; taakkua tamarmik inini allerniissimapput, ullumikkut saqqummersitsiviusumi.

Nuummi Skodsborgklinikki upperisarsioqatigiit namminerisamik ingerlatsisut peqqissaavigaat, tassaniinnissamullu illoqarfimmi nakorsat innersuussisarsimapput. Tagiartuisarfik 1971-imi allineqarpoq. Titartakkanik takusinnaasagut naapertorlugit init pingasut avannamut-kimmut sammisut pineqarput, taakkua ullumikkut meeqqanut saqqummersitsivittut atugaraagut. Kiisalu inini naqqarlerni init marluk. Init aappaani eqqumiitsulianik saqqummersitsiviup grafikkimik katersaatai saqqummersinneqarput.

Tagiartuisarfik inini allerpaaniippoq; qulaaniilluni inissiaq sinittarfilik, igaffik uffarfillu. Oqaluffik tagiartuisarfillu iikkamik ikuallajuitsumik immikkoortinneqarput. Oqaluffik qarmakkamik kuisiveqarpoq (Adventisiortut kuisikkaangamik timaat tamavimmi imermut morsutsinneqartarpoq). Titartakkat naapertorlugit kuisivik maanna Emanuel A. Petersenip qalipagaasa nivinngavianni igalaap portusuup ataatugaaniissimavoq. Oqaluffimmi inuit 80-90-it akornanni inissaqarsimapput.

1990-ikkut naaneranni illu NunaOilimit pisiarineqarpoq, taakkualu init qulliit alliillu, oqaluffillu, allaffeqarfinngortissimavaat – tummeqqallu ullumikkut pisiniarfiup (siornatigut oqaluffiusimasup) illullu sinnerata atassuteqaatigisaat pilersissimallugit. Illu Svend Jungemit pisiarineqarsimalluni saqqummersitsivinngortinneqarmat NunaOilip allaffeqarfimmi ledningilersuutitut ikkussuussimasai piiarneqarsimanngillat. Taamaattumik Nuummi Eqqumiitsulianik Saqqummersivitsimmi napasuliartaq, inillu sumut atorneqarsimanerat, ullumikkullu sumut atorneqarneri tamarmik oqaluttuassartaqarput.

Illu pillugu allamik ilisimasaqaruit tusarfigissallutit soqutigaarput. Sulisimaguit, najugaqarsimallutit imaluunniit eqqumiitsulianik saqqummersitsiviunngikkallarmat taakaniinnikuuguit, imaluunniit illumit assiuteqaruit soqutiginnippugut. Ugguuna allaffigisigut kunstmuseum@sermersooq.gl.

*Jens Johan Frederiksen uummalluttuusimavoq, oqaluffiullu sanaartorneqarnerani ikorfaninngaanniit (stillads) nakkarsimavoq, niuni napillugu. Taamaammallu Danmarkimut utijaarsimavoq. Pilersaarutaasimagaluarpoq umiarsuarmut Hans Hedtoftimut 1959 ilaassasoq. Ukioq taanna umiarsuaq ajunaarpoq.